साझा अर्थ संवाददाता
२ असोज २०८२, बिहिवार
२ असोज, काठमाडौं — भदौ २४ मा भएको विरोध प्रदर्शनकै क्रममा भएको आगजनी, तोडफोड र लुटपाटका घटनाले सेयर बजारमा सूचीकृत करिब दुई दर्जन कम्पनीको कारोबारमा नकारात्मक प्रभाव पर्न सक्ने स्थिति बनेको छ। घटनाबाट प्रत्यक्ष एवं अप्रत्यक्ष रूपमा होटल, बीमा, पुनर्बीमा र दूरसञ्चार समूहलाई चुनौती थपिएको छ।
तारागाउँ स्थित रिजेन्सी (हायात) होटलको क्यासिनो भवन तथा सम्बन्धित संरचनामा आगजनीले व्यापक नोक्सानी पुर्याएको छ। सोहीगरी चन्द्रागिरि हिल्स लिमिटेडको तल्लो स्टेशनमा पनि आगजनी हुँदा कम्पनीको केबुलकार सेवा ठप्प भएको छ र तत्कालीन सञ्चालन अनिश्चित छ। नेपाल टेलिकमका केही कार्यालयमा पनि तोडफोड तथा चोरीका घटना भएको पुष्टि भएको छ जसले सेवा रसायनिक रूपमा सीमा प्रभावित गरेको छ।
घटनाका कारण हालसम्म निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूमा करिब ३० अर्ब रुपैयाँ बराबरको क्षतिको दाबी दर्ता भइसकेको बीमक संघले जनाएको छ। सेयर बजारमा सूचीबद्ध १३ निर्जीवन बीमा कम्पनी र दुई पुनर्बीमा कम्पनी (हिमालयन र नेपाल पुनर्बीमा) मा दावी र जोखिम हस्तान्तरणसम्बन्धी दबाब बढ्ने अनुमान गरिएको छ। बीमा क्षेत्रमा थप दावी दर्ता हुनसक्ने भएकाले वित्तीय प्रभाव बढ्न सक्छ।
पर्यटन क्षेत्रमा झट्का — होटल बुकिङ रद्द
पर्यटन सिजन सुरु हुन लागेको बेला होटल तथा पर्यटन व्यवसायमा ठूलो असर परेको छ। धेरै बुकिङहरू रद्द हुन थालेका छन्, जसले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा नेपालको छविलाई समेत प्रभावित पारेको छ। होटल संघका प्रतिनिधिहरूले भनेका छन् विदेशमा फैलिएका नकारात्मक समाचारलाई रोक्न र उल्ट्याउन सरकार र निजी क्षेत्र दुवैले मिलेर तुरुन्तै सकारात्मक सन्देश प्रवाह गर्न आवश्यक छ।
ध्वंसात्मक घटनाले भत्किएका संरचना पुनर्निर्माण आवश्यक भएपछि सिमेन्ट तथा निर्माण सामाग्री उत्पादक कम्पनीहरूलाई अल्पकालीन सकारात्मक प्रभाव परिरहने विश्लेषकहरूको धारणा छ। सूचीबद्ध सर्वोत्तम, शिवम्, घोराही र सोनापुर जस्ता सिमेन्ट कम्पनीहरूमा माग बढ्ने सम्भावना देखिन्छ।
देशभरका केही बैंक शाखा र एटीएममा तोडफोड भएपनि समग्र बैंकिङ प्रणालीमा ठूलो वित्तीय संकट आएको अवस्था भने देखिएको छैन। तर क्षतिग्रस्त संरचना पुनर्निर्माणका लागि कर्जा प्रवाह बढ्दा निष्क्रिय कर्जा (एनपीए) को जोखिम पनि बढ्ने सम्भाव्यता बैंकिङ क्षेत्रले औंल्याएको छ। यसबारेको निर्देशका लागि सबैले राष्ट्र बैंकको आगामी निर्णयलाई हेर्ने अपेक्षा राखेका छन्।
सेयर बजारमा सबैभन्दा बढी कम्पनी रहेका हाइड्रोपावर क्षेत्रमा अहिलेसम्म क्षति हुने खबर नभएको र ग्रामीण आयोजनाहरूले शहरी दुर्घटनाबाट तुलनात्मक सुरक्षा पाएको देखिन्छ। यसले लगानीकर्ताहरूबीच हाइड्रोपावरलाई अलिकति सुरक्षित विकल्पको रूपमा हेर्ने मानसिकता बढ्न सक्छ ।
भदौ २४ को घटनाले तत्काल र मध्यमकालीन रूपमा सेयर बजार र सम्बन्धित उद्योगहरूमा मिश्रित प्रभाव पर्न सक्ने देखिन्छ बीमा र पर्यटन क्षेत्रमा तत्काल नकरात्मक असर देखिन सक्छ भने निर्माण सामाग्री तथा केही उत्पादन कम्पनीहरूलाई फाइदा पुग्ने सम्भावना छ। बजारमा आउने थप दाबी, कम्पनीको वित्तीय विवरण र नियामक निकायका निर्देशनले आगामी दिनमा वास्तविक प्रभाव निर्धारण गर्ने हुन्।
